De poolvos is een taaie overlever die het redt op ijs en kale rots. Lang voordat de eerste mensen voet aan wal zetten, had hij IJsland al gevonden, en nog altijd is hij het enige inheemse landzoogdier van het eiland. Een poolvos in het wild zien is voor veel reizigers een hoogtepunt van hun reis door IJsland.
De beste gebieden om hem te zoeken, de Westfjorden en Snæfellsnes, bereik je prima met de camper. En met een paar eenvoudige regels loopt zo'n ontmoeting voor de vos net zo goed af als voor jou.
Waar de poolvos in IJsland vandaan komt
Vermoedelijk kwam de poolvos zo'n 10.000 jaar geleden naar IJsland, aan het eind van de laatste ijstijd, toen hij nog over het zee-ijs kon lopen. Anders dan het IJslandse paard en de schapen, die pas met de Vikingen op het eiland kwamen, heeft de vos IJsland op eigen kracht bereikt.
Uiterlijk: de witte poolvos en de blauwe vos
Bij een poolvos denken veel mensen aan een sneeuwwit dier op de toendra. Toch komt in IJsland de donkere variant, de blauwe vos, vaker voor dan de klassieke witte.
- Blauwe vos: het hele jaar donkerbruin tot antraciet. Hij leeft vooral langs de kust, ook in de Westfjorden, en valt daar tussen de rotsen en het zwarte zand bijna weg.
- Witte poolvos: wit in de winter, grijsbruin in de zomer. Die zie je eerder in het binnenland en in de hooglanden.
Wat eet de poolvos in IJsland?
In Canada, Groenland en Scandinavië leven poolvossen grotendeels van lemmingen, maar die komen in IJsland niet voor. De IJslandse poolvos haalt zijn eten daarom vooral uit zee en van de vogelkliffen.
| Voedsel | Hoofdseizoen | Bijvoorbeeld |
|---|---|---|
| Zeevogels en eieren | Voorjaar en zomer | Kolonies van papegaaiduikers en zeekoeten op de kliffen, en nesten van eidereenden. |
| Aangespoeld aas | Het hele jaar | Dode zeehonden, visresten en krabben die op het strand aanspoelen. |
| Bessen en insecten | Herfst | Kraaiheibessen en insecten: extra energie voor de winter. |
Waar en wanneer de papegaaiduikers op de kliffen broeden, lees je in onze gids over papegaaiduikers in IJsland.
Waar je in IJsland poolvossen ziet
De poolvos is een meester in camouflage. Toch worden je kansen een stuk groter als je naar de juiste gebieden rijdt.
Westfjorden: de beste regio
- Natuurreservaat Hornstrandir: naar het reservaat helemaal in het noorden van de Westfjorden loopt geen weg; je komt er alleen in de zomer, per boot. De vossen zijn hier beschermd en daardoor minder schuw, en je ziet ze vaak in de buurt van de wandelpaden en de vogelkliffen.
- Arctic Fox Centre in Súðavík: dit onderzoeks- en tentoonstellingscentrum laat zien hoe poolvossen leven en hoe ze worden beschermd. Een goede stop op je route door de Westfjorden, zeker als je Hornstrandir niet haalt.
Trek voor de Westfjorden minstens vijf dagen uit, liever zeven. Routes, campings en wat je moet weten over de fjordwegen vind je in onze gids over de Westfjorden.
Snæfellsnes
Op het schiereiland Snæfellsnes leven veel poolvossen. Speur de lavavelden en de vogelkliffen af, vooral rond de vuurtoren van Malarrif en op rustige stukken kust. Hoe je het schiereiland in een korte reis inpast, lees je in onze gids over Snæfellsnes.
Hooglanden
In de zomer komen wandelaars op meerdaagse tochten zoals de Laugavegur, tussen Landmannalaugar en Þórsmörk, soms een poolvos tegen die geruisloos door het vulkanische landschap trekt.
Is de poolvos gevaarlijk?
Nee, voor mensen is de poolvos niet gevaarlijk. Poolvossen zijn klein en schuw en gaan direct contact meestal uit de weg. In afgelegen beschermde gebieden komen ze soms uit nieuwsgierigheid dichterbij, maar het blijven wilde roofdieren, geen huisdieren.
- Niet voeren: gevoerde vossen raken gewend aan mensen en aan verkeerd voedsel. Zo'n vos wordt daardoor uiteindelijk soms afgeschoten.
- Afstand houden: zoals alle wilde dieren kunnen poolvossen parasieten en ziektes overbrengen. Bewonder ze op afstand en raak ze nooit aan.
Zo kijk je naar poolvossen zonder ze te storen
- Beweeg je rustig en heb geduld.
- Neem een verrekijker of telelens mee en loop niet dichter naar een hol of een rustende vos toe.
- Blijf op de gemarkeerde paden, zodat je de kwetsbare begroeiing en de holen spaart.
- Stop met de camper alleen op parkeerplaatsen en nooit op de rijbaan, ook niet als er een vos langs de weg zit.
- Steun onderzoek en bescherming, bijvoorbeeld met een bezoek aan het Arctic Fox Centre in Súðavík.
Weetjes over de poolvos in IJsland
- De poolvos is het enige inheemse landzoogdier van IJsland: hij kwam op eigen kracht naar het eiland, lang vóór de mens.
- IJslandse poolvossen leven meer van zeevogels en aangespoeld aas dan hun soortgenoten in veel andere poolgebieden.
- In IJsland komt de donkere blauwe vos vaker voor dan de witte poolvos, precies andersom dan de meeste mensen verwachten.
Met de camper op zoek naar poolvossen
Een witte vos op verse sneeuw, een donkere blauwe vos die op het zwarte strand naar eten zoekt: voor zulke momenten zit je met de camper precies goed. Je vertrekt vroeg, blijft wat langer hangen op een stil stuk kust en slaapt 's avonds op een camping in de buurt.
Hoe je de Westfjorden en Snæfellsnes aan je route toevoegt, zie je bij onze rondreis IJsland met gratis routeplanner. Beschikbare campers en de prijzen voor jouw data vind je op camper huren in IJsland.
Veelgestelde vragen over de poolvos in IJsland
Waar heb je in IJsland de beste kans op een poolvos?
In het natuurreservaat Hornstrandir in de Westfjorden. Daar zijn de vossen beschermd, minder schuw en ook overdag vaak actief. Op Snæfellsnes maak je ook een goede kans, vooral rond de vuurtoren van Malarrif.
Worden alle poolvossen in IJsland wit in de winter?
Nee. Alleen het witte type verandert van kleur: wit in de winter, grijsbruin in de zomer. De blauwe vos blijft het hele jaar donker en komt in IJsland zelfs vaker voor, vooral langs de kust.
Zijn er wolven of beren in IJsland?
Nee. De poolvos is het enige inheemse landzoogdier van IJsland. Wolven en beren leven er niet.
Zijn poolvossen tam?
In beschermde gebieden zijn ze soms nieuwsgierig en verrassend weinig schuw, maar het blijven wilde dieren. Raak poolvossen nooit aan, loop ze niet achterna en geef ze geen eten.
Hoe kom je naar Hornstrandir?
Alleen in de zomer en alleen per boot, want er lopen geen wegen naar het reservaat. Met de camper rijd je tot in de Westfjorden, en daar overnacht je, net als overal in IJsland, op een camping.