Het ene moment rijd je langs een gletsjer, even later door dampende lavavelden, en achter de volgende bocht staat een schaap op de weg dat je aankijkt alsof jij hier de gast bent. IJsland verrast je aan de lopende band, en veel weetjes over IJsland snap je pas echt als je er zelf rondrijdt. Onze 15 favorieten zorgen voor gespreksstof op de lange stukken over de Ringweg (Route 1), en een paar komen je onderweg zelfs van pas.
Weetjes over IJsland: mensen en dieren
1. In de zomer zijn er meer schapen dan mensen
Het bekendste weetje over IJsland klopt, maar alleen in de zomer. In de winter van 2024 telde het IJslandse statistiekbureau zo'n 345.000 schapen, minder dan de ongeveer 390.000 inwoners. In het voorjaar worden de lammetjes geboren, en tot de herfst zijn er grofweg twee schapen per inwoner. De meeste kuddes zwerven de hele zomer vrij rond door de heuvels en de hooglanden.
Voor je reis: in de zomer staan schapen vaak vlak naast of op de weg. Staat de moeder aan de ene kant en haar lam aan de andere, dan rent het lam nogal eens dwars over de weg naar haar toe. Ga dus van het gas zodra je schapen ziet. Meer over de dieren en het bijeendrijven van de kuddes in de herfst lees je in onze gids over schapen in IJsland, en over de andere beroemde viervoeter van het eiland vertelt onze gids over het IJslandse paard.
2. Veel voordeuren blijven van het slot
IJsland geldt als een van de veiligste landen ter wereld. Op het platteland is het geen uitzondering dat de voordeur gewoon niet op slot gaat.
3. Een database vertelt of je familie bent
Met zo'n 390.000 inwoners ben je al snel in de verte familie van elkaar. IJslanders hebben daar Íslendingabók voor, een online stamboomdatabase. Een grap die je vaak hoort: kijk voor je eerste date even of je nieuwe liefde niet toevallig familie is.
4. De politie draagt geen vuurwapens
Gewone IJslandse agenten op straat dragen geen vuurwapen. In een land waar veel mensen hun voordeur niet op slot doen, past dat wel in het plaatje.
5. Koploper in gelijkheid tussen mannen en vrouwen
In het Global Gender Gap Report van het World Economic Forum staat IJsland al jaren op nummer één. Volgens die ranglijst is geen enkel land verder met de gelijkheid tussen vrouwen en mannen.
Natuur en landschap
6. Slechts zo'n 2 % van het land is bos
Wie door IJsland rijdt, ziet mos, lava, weides en bergen, maar opvallend weinig bomen. Bos is hier echt schaars. IJslanders maken er zelf grappen over: wat doe je als je verdwaald bent in een IJslands bos? Opstaan.
7. Het kraanwater is uitstekend en gratis
Uit de kraan komt in IJsland uitstekend drinkwater, en het kost niets. Water in flessen kopen is hier weggegooid geld.
Voor je reis: neem een drinkfles mee en vul hem 's ochtends op de camping. Wat er verder in je tas moet, lees je in onze paklijst voor IJsland.
8. De verwarming komt uit de grond
De meeste huizen in IJsland worden verwarmd met geothermisch water: heet water dat van nature uit de bodem komt.
Voor je reis: een avond in het zwembad, in de hot pots (de warme buitenbaden), hoort er in IJsland gewoon bij. Een kaartje kost ongeveer 1.200 tot 2.000 ISK (zo'n € 9 tot € 15).
9. Een eiland uit 1963
IJsland is geologisch jong en groeit nog steeds. Hoe snel hier nieuw land kan ontstaan, laat Surtsey zien: dat eiland rees in 1963 tijdens een vulkaanuitbarsting op uit de zee.
10. Rond midzomer wordt het niet donker
Van eind mei tot eind juli is het de tijd van de middernachtzon. Rond 21 juni gaat de zon nauwelijks onder, in het noorden scheert ze maar even langs de horizon, en echt donker wordt het nergens in het land. Om middernacht wandelen in vol daglicht voelt de eerste keer best vreemd.
Voor je reis: in de zomer hoort er een slaapmasker in je bagage. Het noorderlicht zie je in de lichte maanden juist niet: dat seizoen loopt van eind augustus tot half april. Wat je wanneer kunt beleven, lees je in onze gids over de beste reistijd voor IJsland, en hoe je het noorderlicht vindt, staat bij noorderlicht in IJsland.
Cultuur en eigenaardigheden
11. Elfen? Liever niet uitsluiten
Veel IJslanders zullen niet beweren dat elfen en het ‘verborgen volk’ (huldufólk) bestaan. Maar uitsluiten doen ze het ook niet. Wie ooit in de mist door een bemost lavaveld is gereden, snapt waarom.
12. Niet één kerstman, maar dertien
In de nachten voor Kerstmis komen in IJsland een voor een dertien jólasveinar langs: de IJslandse kerstmannen. De kinderen zetten daarvoor een schoen in de vensterbank, een beetje zoals bij Sinterklaas. Wie lief is geweest, vindt 's ochtends snoep in zijn schoen. Wie stout was, krijgt een aardappel.
13. Een volk van boekenwurmen
Gemeten naar het aantal inwoners worden er in IJsland heel veel boeken geschreven, uitgegeven en gelezen. Voor zo'n klein land is het literaire leven opvallend levendig.
14. Geen McDonald's sinds 2009
In 2009 vertrok McDonald's uit IJsland, en sindsdien is er in het hele land geen enkel filiaal meer. Missen zul je hem niet: met de camper kook je toch goedkoper, met boodschappen uit de supermarkt.
15. Baby's slapen buiten
Voor cafés en huizen zie je in IJsland vaak kinderwagens staan, met een slapende baby erin, terwijl de ouders binnen zitten. Frisse lucht geldt als gezond, goed ingepakt ook in de winter.
IJsland zelf ontdekken
De meeste van deze weetjes hoef je niet uit je hoofd te leren: je komt ze onderweg vanzelf tegen. Het schaap langs de weg, het kraanwater op de camping, de lichte nacht in juni. Hoe een route over de Ringweg er dag voor dag uit kan zien, zie je bij onze rondreis door IJsland met gratis routeplanner. En wil je van al die weetjes een echte reis maken? Onze campers met actuele prijzen vind je op de pagina camper huren in IJsland.
Veelgestelde vragen: weetjes over IJsland
Zijn er in IJsland echt meer schapen dan mensen?
Alleen in de zomer. In de winter van 2024 telde het IJslandse statistiekbureau zo'n 345.000 schapen, minder dan de ongeveer 390.000 inwoners. Met de lammetjes erbij zijn er in de zomer grofweg twee schapen per inwoner.
Zijn er muggen in IJsland?
Nee. Door het klimaat kunnen muggen zich in IJsland niet vestigen.
Moet ik in IJsland flessenwater kopen?
Nee. Het kraanwater is uitstekend en gratis. Vul gewoon je eigen drinkfles.
Kan ik in augustus de middernachtzon zien?
Nee. De middernachtzon zie je van eind mei tot eind juli, en rond 21 juni gaat de zon nauwelijks onder. Vanaf eind augustus worden de nachten weer donker genoeg voor het noorderlicht.
Geloven IJslanders in elfen?
Veel IJslanders zouden dat zo niet zeggen, maar uitsluiten doen ze het ook niet. De verhalen over het verborgen volk horen in IJsland er gewoon bij.