Lis polarny to mały twardziel, który radzi sobie wśród lodu i nagich skał. Dotarł tu na długo przed pierwszymi osadnikami i świetnie odnalazł się w surowym klimacie wyspy. Spotkanie z nim na wolności to dla wielu podróżnych jedna z najpiękniejszych chwil całego wyjazdu.
Najlepsze rejony, Fiordy Zachodnie i półwysep Snæfellsnes, łatwo objedziesz kamperem. A kilka prostych zasad sprawi, że spotkanie skończy się dobrze i dla lisa, i dla ciebie.
Skąd lis polarny wziął się na Islandii
Przyjmuje się, że lis polarny dotarł na Islandię ok. 10 000 lat temu, pod koniec ostatniej epoki lodowcowej, kiedy mógł tu przywędrować po lodzie morskim. W przeciwieństwie do konia islandzkiego i owiec, które przywieźli na wyspę dopiero nordyccy osadnicy, lis przybył tu o własnych siłach.
Jak wygląda lis polarny: odmiana biała i niebieska
Większości z nas lis polarny kojarzy się ze śnieżnobiałym zwierzęciem na tundrze. Na Islandii częściej spotkasz jednak ciemną odmianę, zwaną niebieską, niż klasycznego białego lisa.
- Odmiana niebieska: przez cały rok ma futro od ciemnobrązowego po grafitowe. Żyje głównie na wybrzeżach, także na Fiordach Zachodnich, i niemal zlewa się tam ze skałami i czarnym piaskiem.
- Odmiana biała: zimą śnieżnobiała, latem szarobrązowa. Częściej widuje się ją z dala od wybrzeża, także w interiorze, czyli na wyżynach w głębi wyspy.
Czym żywi się lis polarny na Islandii?
Lemingów, którymi żywią się jego krewniacy w Kanadzie, na Grenlandii czy w Skandynawii, na Islandii nie ma. Islandzki lis polarny utrzymuje się więc głównie z tego, co dają morze i ptasie klify.
| Pożywienie | Główny sezon | Co dokładnie |
|---|---|---|
| Ptaki morskie i jaja | Wiosna i lato | Klify z koloniami maskonurów i nurzyków oraz gniazda edredonów. |
| Padlina wyrzucona przez morze | Cały rok | Martwe foki, resztki ryb i kraby na plaży. |
| Jagody i owady | Jesień | Bażyna czarna i owady to zapas energii przed zimą. |
Gdzie i kiedy maskonury gniazdują na klifach, opisujemy w przewodniku o maskonurach na Islandii.
Gdzie zobaczyć lisy polarne na Islandii
Lis polarny to mistrz kamuflażu, ale szanse na spotkanie wyraźnie rosną, jeśli pojedziesz we właściwe rejony.
Fiordy Zachodnie: najlepszy region
- Rezerwat przyrody Hornstrandir: do rezerwatu na samej północy Fiordów Zachodnich nie prowadzi żadna droga, więc dopłyniesz tam tylko latem, łodzią. Lisy są tu chronione, więc mniej płochliwe, i często widać je w pobliżu szlaków i ptasich klifów.
- Arctic Fox Centre w Súðavíku: ośrodek badawczy z wystawą pokazuje, jak żyją lisy polarne i jak się je chroni. To dobry przystanek w drodze przez Fiordy Zachodnie, zwłaszcza jeśli Hornstrandir nie zmieści się w twoim planie.
Na Fiordy Zachodnie zaplanuj co najmniej pięć dni, a najlepiej siedem. Trasy, kempingi i wszystko, co trzeba wiedzieć o drogach wzdłuż fiordów, znajdziesz w przewodniku po Fiordach Zachodnich.
Snæfellsnes
Na półwyspie Snæfellsnes żyje sporo lisów polarnych. Wypatruj ich na polach lawy i przy ptasich klifach na wybrzeżu, zwłaszcza w okolicy latarni morskiej Malarrif i na spokojniejszych odcinkach brzegu. Jak wpleść te okolice w krótki wyjazd, pokazujemy w przewodniku po Snæfellsnes.
Interior
Latem turyści na wielodniowych szlakach, takich jak Laugavegur między Landmannalaugar a Þórsmörk, czasem spotykają lisa polarnego, który bezgłośnie przemyka przez wulkaniczne pustkowia.
Czy lis polarny jest niebezpieczny?
Nie, człowiekowi nie zagraża. Lisy polarne są małe, płochliwe i zwykle trzymają się od ludzi z daleka. W odludnych rezerwatach czasem podchodzą bliżej z ciekawości, ale pozostają dzikimi drapieżnikami, a nie zwierzętami domowymi.
- Nie dokarmiaj: dokarmiane lisy przyzwyczajają się do ludzi i do niewłaściwego jedzenia. W skrajnym przypadku kończy się to ich odstrzałem.
- Zachowaj dystans: jak wszystkie dzikie zwierzęta, lisy polarne mogą przenosić pasożyty i choroby. Podziwiaj je z daleka i nigdy ich nie dotykaj.
Jak obserwować lisy polarne, nie płosząc ich
- Poruszaj się cicho i uzbrój się w cierpliwość.
- Zabierz lornetkę albo teleobiektyw, zamiast podchodzić bliżej do nory czy odpoczywającego lisa.
- Trzymaj się oznakowanych ścieżek, żeby nie niszczyć delikatnej roślinności i nor.
- Kamperem zatrzymuj się tylko na parkingach, nigdy na jezdni, nawet jeśli lis siedzi na poboczu.
- Wspieraj badania i ochronę lisów, na przykład odwiedzając Arctic Fox Centre w Súðavíku.
Ciekawostki o lisie polarnym na Islandii
- Lis polarny to jedyny rodzimy ssak lądowy Islandii: dotarł na wyspę sam, długo przed ludźmi.
- Islandzkie lisy polarne żywią się w większym stopniu ptakami morskimi i padliną wyrzuconą przez morze niż ich krewniacy w wielu innych rejonach Arktyki.
- Na Islandii ciemna odmiana niebieska występuje częściej niż biała, czyli odwrotnie, niż spodziewa się większość ludzi.
Kamperem na spotkanie z lisami polarnymi
Biały lis na świeżym śniegu, ciemny lis szukający jedzenia na czarnej plaży: na takie chwile nie ma lepszego sposobu podróżowania niż kamper. Wyruszasz wcześnie, zostajesz dłużej na cichym odcinku wybrzeża, a wieczorem śpisz na pobliskim kempingu.
Jak wpleść Fiordy Zachodnie i Snæfellsnes w swój wyjazd, pokazuje nasza trasa po Islandii z bezpłatnym planerem podróży. Wolne kampery i ceny w twoich terminach sprawdzisz na naszej stronie o wynajmie kampera na Islandii.
Najczęstsze pytania o lisa polarnego na Islandii
Gdzie na Islandii najłatwiej zobaczyć lisa polarnego?
W rezerwacie przyrody Hornstrandir na Fiordach Zachodnich. Lisy są tam chronione, mniej płochliwe i często aktywne także w dzień. Dobre szanse masz też na półwyspie Snæfellsnes, zwłaszcza w okolicy latarni morskiej Malarrif.
Czy wszystkie lisy polarne na Islandii bieleją zimą?
Nie. Kolor zmienia tylko odmiana biała: zimą jest śnieżnobiała, latem szarobrązowa. Odmiana niebieska przez cały rok pozostaje ciemna i na Islandii występuje nawet częściej, głównie na wybrzeżach.
Czy na Islandii są wilki albo niedźwiedzie?
Nie. Lis polarny to jedyny rodzimy ssak lądowy Islandii. Nie żyją tu ani wilki, ani niedźwiedzie.
Czy lisy polarne boją się ludzi?
W rezerwatach bywają ciekawskie i zaskakująco mało płochliwe, ale to wciąż dzikie zwierzęta. Nigdy ich nie dotykaj, nie chodź za nimi i nie karm ich.
Jak dostać się do rezerwatu Hornstrandir?
Tylko latem i tylko łodzią, bo do rezerwatu nie prowadzą żadne drogi. Kamperem dojedziesz na Fiordy Zachodnie i tam, jak wszędzie na Islandii, nocujesz na kempingu.