Zorza polarna na Islandii to dla wielu podróżnych jeden z głównych powodów, żeby w ogóle tu przyjechać. Najczęściej jest zielona, czasem różowa albo fioletowa. Przesuwa się po nocnym niebie wstęgami, migocze, blednie i po chwili pojawia się w innym miejscu. Zamówić jej na konkretną godzinę się nie da. Dobry plan i realne oczekiwania mocno jednak zwiększają twoje szanse.
Najwięcej swobody w polowaniu na zorzę daje kamper: jedziesz tam, gdzie niebo się przejaśnia, a noc spędzasz na najbliższym kempingu. Jak ułożyć podróż, żeby ciemnych nocy było w niej jak najwięcej, podpowiadamy na stronie o trasie zwiedzania Islandii z bezpłatnym planerem podróży.
Zanim wieczorem wyruszysz, sprawdź na vedur.is prognozę zorzy i zachmurzenia oraz pogodę i wiatr, a na stronie SafeTravel Iceland aktualne ostrzeżenia.
Kiedy można zobaczyć zorzę polarną na Islandii?
Żeby zobaczyć zorzę, potrzebujesz dwóch rzeczy: ciemności i czystego nieba. Dlatego przez wiele tygodni w roku nie masz żadnych szans, bez względu na to, jak aktywne jest akurat Słońce.
- Sezon jesienią i zimą: zorzę można oglądać od końca sierpnia do połowy kwietnia, kiedy noce są wystarczająco ciemne.
- Latem bez szans: mniej więcej od końca maja do początku sierpnia noce są za jasne, a w okolicach przesilenia letniego, kiedy słońce prawie nie zachodzi, w ogóle nie robi się ciemno. W tym czasie zorzy nie zobaczysz, nawet przy wysokiej aktywności.
- Bez gwarancji: nie ma miesiąca, w którym zorza byłaby pewna. Może się pojawić w każdą ciemną, bezchmurną noc między końcem sierpnia a połową kwietnia.
- Godzina: najczęściej widać ją mniej więcej między 22:00 a 2:00, choć pojawia się też wcześniej albo później.
Dla podróżujących kamperem to dobra wiadomość: najtańsze miesiące są zarazem miesiącami zorzy. Od października do kwietnia tydzień w naszym kamperze Premium kosztuje, zależnie od miesiąca, od ok. 56 000 do 73 000 ISK (ok. 410 do 535 €), a w lipcu ok. 137 000 ISK. W okolicach Bożego Narodzenia, sylwestra i Wielkanocy ceny mogą być wyższe. Długość dnia, stan dróg i ceny miesiąc po miesiącu opisujemy w przewodniku o tym, kiedy jechać na Islandię.
Gdzie najlepiej oglądać zorzę polarną na Islandii
Przy dobrych warunkach zorzę widać niemal w całym kraju. Najważniejsze, żeby uciec od świateł miast i wsi i mieć nad sobą odsłonięte niebo.
- Za miastem: wyjedź kawałek za Reykjavík albo Akureyri, na parking lub punkt widokowy z dala od jezdni, i daj oczom czas, żeby przyzwyczaiły się do ciemności. Nigdy nie zatrzymuj się na jezdni, nawet na chwilę.
- Kempingi z dala od miast: tu masz najwygodniej. Wychodzisz z kampera, patrzysz w górę, a gdy zmarzniesz, wracasz do środka, żeby się rozgrzać.
- Wybrzeże i rozległe równiny: plaże, fiordy i płaskie doliny dają szeroki horyzont, którego nie zasłaniają góry ani budynki.
- W mieście: przy silnej aktywności słabą zorzę zobaczysz też w Reykjavíku, najlepiej w parkach albo nad wodą. W świetle latarni wygląda jednak dużo bladziej.
Jak zwiększyć szanse na zobaczenie zorzy
Bez odrobiny szczęścia się nie obejdzie, ale kilka prostych zasad bardzo mu pomaga.
Sprawdzaj prognozę zorzy i zachmurzenie
- Prognoza zorzy na vedur.is pokazuje, jak silna ma być aktywność, zwykle w skali od 0 do 9.
- Na tej samej stronie zajrzyj też na mapę zachmurzenia. Silnej zorzy za grubą warstwą chmur z ziemi nie zobaczysz. Czyste niebo liczy się więc bardziej niż wysoka liczba na skali.
Uciekaj od świateł
- Odjedź z dala od latarni i oświetlonych budynków.
- Wyłącz oświetlenie wnętrza w aucie albo w kamperze i, jeśli możesz, używaj czerwonego światła czołówki. Dzięki temu oczy pozostaną przyzwyczajone do ciemności.
Uzbrój się w cierpliwość i ubierz ciepło
- Nastaw się na godzinę albo dwie czekania na zewnątrz, a przynajmniej blisko drzwi kampera. Zorza często pokazuje się w krótkich odsłonach, a nie jako jeden długi spektakl.
- Ubierz się na cebulkę: na wierzch wiatroszczelna kurtka, do tego czapka, rękawiczki i ocieplane buty. Kiedy długo stoisz w miejscu, marzniesz szybciej, niż się wydaje.
Albo wybierz wycieczkę z przewodnikiem
- Na wycieczce na zorzę przewodnik, który zna okolicę, sam wybiera miejsce na daną noc, patrząc na pogodę i stan dróg.
- To bezpieczna opcja, jeśli nie masz doświadczenia w jeździe po śniegu i lodzie.
Zorza polarna z kampera
Kamperem dojedziesz tam, gdzie chmury się rozstępują, a ciepłe łóżko masz zawsze ze sobą. Oto kilka rzeczy, o których warto wiedzieć:
- Ciepło przez całą noc: nasze kampery większość kamperów ma ogrzewanie postojowe na olej napędowy, bez prądu z kempingu (kampery 4×4 z namiotem dachowym są na lato) na olej napędowy, które działa bez podłączenia do prądu.
- Opony z kolcami: zimą wszystkie nasze kampery jeżdżą na oponach z kolcami.
- Oglądasz z parkingu, śpisz na kempingu: nocleg na dziko jest na Islandii zabroniony. Zorzę oglądasz z bezpiecznego parkingu albo punktu widokowego, a na noc jedziesz na kemping. Przez cały rok czynne są kempingi Skaftafell, Vík, Skógar, Egilsstaðir, Hamrar w Akureyri i Reykjavík Eco Campsite. Więcej znajdziesz w naszym przeglądzie kempingów na Islandii.
- Najpierw sen, potem droga: po długiej nocy pod zorzą ruszaj dalej dopiero wtedy, gdy porządnie się wyśpisz. Na co jeszcze uważać zimą na islandzkich drogach, przeczytasz w naszym przewodniku o jeździe po Islandii.
Mity i legendy o zorzy polarnej
Zorza pojawia się w wielu dawnych opowieściach i wierzeniach. Kto je zna, patrzy na niebo trochę inaczej.
- Niektórzy wierzyli kiedyś, że światła na niebie to bitwy niebiańskich mocy, a kolory są odblaskiem tej walki.
- Inne opowieści łączą zorzę z walkiriami albo z duchami, które prowadzą poległych wojowników. Migotanie na niebie miało być odbiciem ich tarcz.
- Według popularnego przesądu nie wolno gwizdać na zorzę ani do niej machać, bo wtedy się zbliży i cię porwie.
Dziś to raczej folklor, w który mało kto naprawdę wierzy. Dzięki tym opowieściom polowanie na zorzę jest jednak także spotkaniem z islandzką kulturą i historią.
Jak fotografować zorzę polarną na Islandii: najważniejsze ustawienia
Do dobrych zdjęć zorzy wystarczy podstawowa znajomość aparatu, nie trzeba być zawodowcem. Dużo pomoże, jeśli wcześniej przećwiczysz ustawienia za dnia.
- Aparat: najlepiej sprawdzi się lustrzanka albo bezlusterkowiec, w którym wszystko ustawisz ręcznie.
- Statyw: bez stabilnego statywu ani rusz, bo czasy naświetlania są długie.
- Przysłona: otwórz ją jak najszerzej, np. do f/2,8, albo na tyle, na ile pozwala obiektyw.
- ISO: zacznij od wartości między 800 a 3200 i koryguj ją w zależności od tego, jak jasna jest zorza i jak bardzo szumi twój aparat.
- Czas naświetlania: spróbuj od 5 do 20 sekund. Przy krótszych czasach szybko przesuwająca się zorza wychodzi ostrzej.
- Ostrość: przełącz obiektyw na ręczne ustawianie ostrości i ustaw ją na jasny, odległy punkt albo odrobinę przed nieskończonością.
- Akumulatory: weź zapasowe akumulatory do aparatu i noś je w wewnętrznej kieszeni, żeby się nie wychłodziły. Na mrozie rozładowują się szybciej.
Najczęstsze pytania o zorzę polarną na Islandii
Kiedy najlepiej jechać na Islandię, żeby zobaczyć zorzę polarną?
Od końca sierpnia do połowy kwietnia, w ciemne i bezchmurne noce. Miesiąca z gwarancją nie ma: ciemność i czyste niebo liczą się bardziej niż kalendarz.
Czy zimą zorzę widać każdej nocy?
Nie. Nawet w środku zimy bywa wiele nocy, w których aktywność jest za słaba albo niebo zasłaniają chmury. Niektórzy widzą silną zorzę już pierwszej nocy, inni muszą na nią poczekać dłużej.
Czy na zorzę potrzebuję specjalnego ubrania?
Sprzętu jak na wyprawę polarną nie potrzebujesz, ale ciepłych warstw już tak: bielizna termoaktywna, ciepła warstwa środkowa, ocieplana kurtka, czapka, szalik, rękawiczki i porządne buty. Wtedy czekanie na mrozie staje się dużo przyjemniejsze.
Czy zorzę polarną widać w Reykjavíku?
Tak, przy silnej aktywności czasem ją widać, najlepiej w ciemniejszych parkach albo nad wodą. Światła miasta odbierają jej jednak sporo kontrastu, a poza miastem zorza jest dużo jaśniejsza.
Czy polowanie na zorzę jest niebezpieczne?
Nie, jeśli oglądasz ją z bezpiecznego parkingu, punktu widokowego albo kempingu. Niebezpiecznie robi się wtedy, gdy prowadzisz mimo dużego zmęczenia, jeździsz nocą po oblodzonych drogach albo wchodzisz na niepewny teren. Nigdy nie zatrzymuj się na jezdni, trzymaj się wyznaczonych dróg (jazda poza nimi jest na Islandii zabroniona) i stosuj się do zimowych ostrzeżeń.
Czy muszę wykupić wycieczkę, żeby zobaczyć zorzę?
Nie. Wiele osób szuka zorzy na własną rękę, zwłaszcza kamperem albo wynajętym autem. Wycieczka ma sens, jeśli nie chcesz prowadzić nocą albo wolisz, żeby prognozę pogody i zorzy czytał za ciebie przewodnik.
Czy zimą można polować na zorzę kamperem?
Tak. Zimą wszystkie nasze kampery jeżdżą na oponach z kolcami, większość kamperów ma ogrzewanie postojowe na olej napędowy, bez prądu z kempingu (kampery 4×4 z namiotem dachowym są na lato), a kilka kempingów jest czynnych przez cały rok. Nocować możesz tylko na kempingach, a zorzę najlepiej oglądać z bezpiecznych parkingów i punktów widokowych.
Zanim wyruszysz
Zorza polarna na Islandii nigdy nie jest pewna i właśnie dlatego tak cieszy, kiedy wreszcie się pojawi. Może przestoisz godzinę na zimnym zboczu i nic nie zobaczysz. A może spojrzysz w górę tylko na moment i całe niebo zafaluje zielonym światłem. Jeśli nie nastawiasz się na cud, dobrze zaplanujesz podróż i zostawisz sobie trochę luzu w trasie, masz realną szansę, że i nad tobą niebo zrobi się zielone.
Jeśli układasz podróż pod zorzę, kamper jest najprostszym rozwiązaniem: śpisz na spokojnych kempingach z dala od miast i wychodzisz na zewnątrz, gdy tylko prognoza zapowiada dobrą noc. Wybierz ciemne miesiące, latem nie licz na zorzę i wieczorami często spoglądaj w niebo. Które nasze kampery mają ogrzewanie i ile kosztują w twoim terminie, sprawdzisz na naszej stronie o wynajmie kampera na Islandii.