Nationaal Park Vatnajökull heeft een paar van de indrukwekkendste landschappen van IJsland en is een van de grootste beschermde natuurgebieden van Europa. Gletsjers, vulkanen, watervallen en uitgestrekte wildernis liggen hier dicht bij elkaar, en veel daarvan kun je op eigen houtje bezoeken, zonder georganiseerde tour.
Het park beslaat zo'n 13 tot 14 procent van IJsland en loopt van het zuidoosten via het oosten tot in het noordoosten van het land.
Hieronder lees je wat je zonder tour kunt zien, waarvoor je een gids nodig hebt en waar je op moet letten wat veiligheid en seizoenen betreft.
Wat Nationaal Park Vatnajökull zo bijzonder maakt
Dit park draait om contrasten. Enorme gletsjers liggen bovenop actieve vulkaansystemen, en daartussen vind je diepe kloven, rivieren die zich in talloze armen vertakken en lavavelden vol mos. Zijn naam dankt het park aan de Vatnajökull, naar volume de grootste gletsjer van Europa.
Het nationaal park bestaat sinds 2008. Toen werden de gletsjer en de vroegere nationale parken Skaftafell en Jökulsárgljúfur samengevoegd tot één beschermd gebied. Sinds 2019 staat het op de Werelderfgoedlijst van UNESCO, vanwege de uitzonderlijke geologische waarde en omdat je hier ziet hoe gletsjers en vulkanen elkaar beïnvloeden.
Anders dan een klein nationaal park is Vatnajökull geen bestemming die je in één keer ziet. Het bestaat uit meerdere gebieden, elk met een eigen landschap, eigen toegangswegen en eigen beperkingen per seizoen.
Vatnajökull zonder tour: wat je zelf kunt doen
Meer dan je denkt. Grote delen van het nationaal park kun je prima op eigen houtje bezoeken.
Je hebt geen tour nodig om gletsjertongen vanaf uitzichtpunten te bekijken, over gemarkeerde paden in goed bereikbare gebieden te wandelen, watervallen en gletsjerlagunes te bezoeken of rond te kijken in de bezoekerscentra en hun omgeving.
Sommige dingen mogen alleen onder leiding van een erkende gids: gletsjerwandelingen, ijsgrotten en eigenlijk elke stap op een gletsjer of in een gebied met spleten. De beste aanpak is een combinatie: de uitzichtpunten, wandelpaden en lagunes rijd je zelf af met de camper, en voor alles op het ijs boek je een gids.
Met de auto naar Nationaal Park Vatnajökull
Het makkelijkst bereik je het park met de auto. De meeste reizigers komen via de Ringweg (Route 1), die langs de zuid- en zuidoostkant van het park loopt.
Van Reykjavík naar Skaftafell ben je zonder lange stops zo'n 4 tot 5 uur onderweg. Het is een eenvoudige rit, en onderweg heb je genoeg redenen om te stoppen, zoals het zwarte strand Reynisfjara bij Vík. Lees vooraf onze gids over Reynisfjara, want de golven zijn daar gevaarlijker dan ze lijken.
Check voor vertrek altijd het weer en de toestand van de wegen, zeker buiten de zomer. De officiële wegeninformatie vind je op
road.is.
Delen van het park die je zelf kunt verkennen
Skaftafell
Skaftafell is het best bereikbare deel van het park en helemaal op bezoekers ingericht. Goed gemarkeerde wandelpaden brengen je naar uitzichtpunten op de gletsjertongen en naar de waterval Svartifoss, een van de bekendste plekken van het park.
De gletsjerlagunes Jökulsárlón en Fjallsárlón
Aan de zuidoostkant van het park liggen de gletsjerlagunes Jökulsárlón en Fjallsárlón, waar ijsbergen richting zee drijven. Beide liggen direct aan de Ringweg, en je hebt er geen speciale uitrusting voor nodig. Dankzij de wandelpaden en uitzichtpunten zijn ze voor bijna iedereen goed toegankelijk.
Het noorden en het binnenland
Het noorden en het midden van het park zijn een stuk afgelegener. Het binnenland bereik je over F-wegen, en die mag je bij ons uitsluitend met een 4x4 rijden: in de zomer, en alleen als ze officieel open zijn, meestal van eind juni tot begin of half september. Wie daar rijdt, heeft het landschap vaak voor zich alleen, maar moet goed plannen en de omstandigheden serieus nemen. Wat je moet weten voordat je je eerste F-weg op rijdt, lees je in onze gids over F-wegen en de hooglanden van IJsland.
De beste reistijd voor Vatnajökull
Zomer
In de zomer is het park het best bereikbaar: de dagen zijn lang en de wegen open. Het is dan de beste tijd om te wandelen, en de bezoekerscentra en andere voorzieningen zijn allemaal geopend.
Voorjaar en herfst
Laat in het voorjaar en vroeg in de herfst is het rustiger, en het landschap verandert van week tot week. Sneeuw kan sommige gebieden nog afsluiten, maar de populaire plekken in het zuiden blijven bereikbaar.
Winter
In de winter verandert het park in een wereld van ijs en sneeuw. Langs de Ringweg kun je nog prima zelf rondrijden, maar het binnenland kom je dan niet in, want de F-wegen zijn dicht. IJsgrotten (van november tot en met maart) en gletsjerwandelingen doe je alleen met een erkende gids. Tips voor een camperreis in het koude seizoen vind je in onze gids IJsland in de winter met de camper.
Veilig op pad in het park
De natuur is hier wild en ruig. Ook in de goed bereikbare delen is het slim om te weten waar de risico's zitten.
- Ga nooit zonder gids een gletsjer op.
- Houd je aan afsluitingen en waarschuwingsborden.
- Blijf uit de buurt van gletsjerranden en ijsformaties.
- Steek geen rivieren over die niet duidelijk gemarkeerd en veilig zijn. Met de camper geldt bij ons: een rivier oversteken mag alleen met een 4x4, en dan pas als je vooraf uitdrukkelijk onze toestemming hebt.
- Kijk elke dag naar de weersverwachting op vedur.is.
Actuele veiligheidsmeldingen voor onderweg vind je op
safetravel.is, en informatie over het park zelf bij de parkbeheerder op vatnajokulsthjodgardur.is.
Kamperen en overnachten bij het park
Voor overnachten in en rond het park zijn de regels duidelijk. Wildkamperen is in IJsland niet toegestaan, ook niet met een camper. Zoek dus een officiële camping in de buurt van de toegangen tot het park.
De campings bij Skaftafell en langs de Ringweg hebben meestal toiletten, douches en drinkwater, en de wandelpaden liggen vaak om de hoek. De camping van Skaftafell is het hele jaar open. Meer campings langs de route vind je in ons overzicht van de
campings in IJsland.
Waarom Vatnajökull in elke route door IJsland hoort
In Nationaal Park Vatnajökull zie je IJsland op zijn rauwst. Bijna nergens anders liggen gletsjers, vulkanen en actieve geologische processen zo dicht bij elkaar.
Reis je zelfstandig, dan bepaal je hier zelf het tempo: een korte stop bij de gletsjerlagune of een paar dagen wandelen rond Skaftafell. Met een goede planning en respect voor de omstandigheden wordt het park voor veel mensen het hoogtepunt van de hele reis.
Je bezoek zelf plannen
Wie de toegangswegen, de seizoenen en de veiligheidsregels kent, beleeft het park ontspannen en zonder onnodige risico's.
Ben je je rondreis over de Ringweg aan het plannen, dan helpen deze gidsen je ook verder:
- Rondreis IJsland met gratis routeplanner
- Wat een vakantie in IJsland met de camper kost
- Supermarkt in IJsland: voordelig boodschappen doen bij Bónus en Krónan
Alle campers met prijzen voor jouw reisdata vind je op
camper huren in IJsland.
Veelgestelde vragen over Nationaal Park Vatnajökull
Kun je Vatnajökull zonder tour bezoeken?
Ja, voor een groot deel. Skaftafell met het pad naar de Svartifoss en de gletsjerlagunes Jökulsárlón en Fjallsárlón bereik je gewoon zelf met de camper. Voor het ijs zelf, ijsgrotten en gletsjerwandelingen heb je een erkende gids nodig.
Hoe lang rijd je van Reykjavík naar Skaftafell?
Zonder lange stops zo'n 4 tot 5 uur over de Ringweg (Route 1). Stop je onderweg langs de zuidkust, dan duurt het natuurlijk langer.
Wanneer kun je ijsgrotten bezoeken bij de Vatnajökull?
Van november tot en met maart, en alleen met een erkende gletsjergids. Ga nooit op eigen houtje een ijsgrot in.
Heb ik voor Vatnajökull een 4x4 nodig?
Voor het zuiden niet: Skaftafell, Jökulsárlón en Fjallsárlón liggen aan de Ringweg en zijn met al onze campers bereikbaar. Het binnenland bereik je alleen over F-wegen, en die rijd je bij ons uitsluitend met een 4x4, in de zomer en als ze officieel open zijn.
Waar overnacht je met de camper bij de Vatnajökull?
Op campings, want wildkamperen is in IJsland niet toegestaan. De camping van Skaftafell ligt midden in het nationaal park en is het hele jaar open.
Hoe groot is Nationaal Park Vatnajökull?
Het beslaat zo'n 13 tot 14 procent van IJsland. De gletsjer Vatnajökull zelf is naar volume de grootste gletsjer van Europa.