Park Narodowy Vatnajökull kryje jedne z najbardziej imponujących krajobrazów Islandii i należy do największych obszarów chronionych w Europie. Lodowce, wulkany, wodospady i rozległe pustkowia znajdziesz tu blisko siebie, a do wielu z tych miejsc dotrzesz na własną rękę, bez zorganizowanej wycieczki.
Park zajmuje około 13 do 14% powierzchni Islandii i ciągnie się od południowego wschodu przez wschód aż po północny wschód kraju.
Poniżej piszemy, co zobaczysz bez wycieczki, do czego potrzebny jest przewodnik, kiedy najlepiej jechać i na co uważać.
Co wyróżnia Park Narodowy Vatnajökull
Ten park to przede wszystkim kontrasty. Potężne lodowce przykrywają czynne systemy wulkaniczne, a między nimi ciągną się głębokie kaniony, rzeki rozgałęzione na liczne odnogi i porośnięte mchem pola lawowe. Nazwę park zawdzięcza lodowcowi Vatnajökull, największemu w Europie pod względem objętości.
Park narodowy powstał w 2008 roku: połączono wtedy w jeden obszar chroniony lodowiec oraz dawne parki narodowe Skaftafell i Jökulsárgljúfur. Od 2019 roku park jest na liście światowego dziedzictwa UNESCO, za wyjątkową geologię i za to, że doskonale widać tu, jak lodowce i wulkany wzajemnie na siebie oddziałują.
W przeciwieństwie do mniejszych parków narodowych, Vatnajökull nie jest jednym punktem na mapie. Składa się z kilku regionów, a każdy ma własny krajobraz, własne dojazdy i własne ograniczenia w zależności od pory roku.
Vatnajökull bez wycieczki: co zrobisz na własną rękę
Całkiem sporo. Dużą część parku narodowego zwiedzisz samodzielnie.
Bez wycieczki się obejdziesz, jeśli chcesz oglądać jęzory lodowców z punktów widokowych, chodzić oznakowanymi szlakami w łatwo dostępnych rejonach, odwiedzać wodospady i laguny lodowcowe albo rozglądać się po centrach turystycznych parku i ich okolicy.
Są jednak rzeczy, na które wybierzesz się tylko z licencjonowanym przewodnikiem: wędrówki po lodowcu, jaskinie lodowe i w ogóle każde wejście na lodowiec czy w strefę szczelin. Najlepiej połączyć jedno z drugim: punkty widokowe, szlaki i laguny objeżdżasz kamperem na własną rękę, a na lód wybierasz się z licencjonowanym przewodnikiem.
Jak dojechać do Parku Narodowego Vatnajökull
Do parku najwygodniej dojechać samochodem lub kamperem. Większość podróżnych przyjeżdża Ring Road, czyli drogą nr 1, która biegnie wzdłuż południowego i południowo-wschodniego skraju parku.
Z Reykjavíku do Skaftafell jedzie się 4 do 5 godzin, jeśli nie robisz dłuższych postojów. Trasa jest łatwa, a po drodze co chwilę kusi, żeby się zatrzymać, choćby przy czarnej plaży Reynisfjara koło Víku. Zanim tam pojedziesz, przeczytaj nasz przewodnik po plaży Reynisfjara, bo fale są tam groźniejsze, niż wyglądają.
Przed wyjazdem zawsze sprawdź stan dróg i pogodę, zwłaszcza poza sezonem letnim. Oficjalne informacje o stanie dróg znajdziesz na
road.is.
Regiony Parku Narodowego Vatnajökull, które zwiedzisz samodzielnie
Skaftafell
Skaftafell to najłatwiej dostępna i najlepiej przygotowana na turystów część parku. Dobrze oznakowane szlaki prowadzą do punktów widokowych nad jęzorami lodowców i do wodospadu Svartifoss, jednego z najbardziej znanych miejsc w parku.
Laguny lodowcowe Jökulsárlón i Fjallsárlón
Na południowo-wschodnim skraju parku leżą laguny lodowcowe Jökulsárlón i Fjallsárlón, po których góry lodowe dryfują w stronę morza. Obie znajdziesz tuż przy Ring Road i nie potrzebujesz tam żadnego specjalnego sprzętu. Dzięki ścieżkom i punktom widokowym są dostępne niemal dla każdego.
Północ i interior
Północ i środek parku są znacznie bardziej odludne. Do interioru, czyli na wyżyny w głębi wyspy, prowadzą drogi F, a zgodnie z naszymi zasadami wjedziesz na nie tylko kamperem 4x4: wyłącznie latem i tylko wtedy, gdy są oficjalnie otwarte, zwykle od końca czerwca do początku lub połowy września. Kto się tam wybierze, ma krajobraz niemal tylko dla siebie, ale musi starannie zaplanować trasę i nie lekceważyć warunków. Co trzeba wiedzieć przed pierwszą drogą F, opisujemy w przewodniku po drogach F i interiorze Islandii.
Kiedy jechać do Parku Narodowego Vatnajökull
Lato
Latem park jest najłatwiej dostępny, dni są długie, a drogi otwarte. To najlepszy czas na wędrówki, a centra turystyczne i reszta infrastruktury są wtedy czynne.
Wiosna i jesień
Późną wiosną i wczesną jesienią jest tu spokojniej, a krajobraz zmienia się z tygodnia na tydzień. Śnieg może jeszcze odcinać niektóre rejony, ale popularne miejsca na południu pozostają dostępne.
Zima
Zimą park pokrywają lód i śnieg. Wzdłuż Ring Road nadal zwiedzisz go na własną rękę, ale do interioru wtedy nie wjedziesz, bo drogi F są zamknięte. Do jaskiń lodowych (od listopada do marca) i na lodowiec wejdziesz tylko z licencjonowanym przewodnikiem. Co warto wiedzieć przed podróżą kamperem w zimnych miesiącach, przeczytasz w naszym przewodniku po Islandii zimą.
Bezpieczeństwo w Parku Narodowym Vatnajökull
Przyroda w Parku Narodowym Vatnajökull jest dzika i potężna. Nawet w łatwo dostępnych miejscach dobrze wiedzieć, na co uważać.
- Nigdy nie wchodź na lodowiec bez przewodnika.
- Nie wchodź na zamknięte szlaki i stosuj się do tablic ostrzegawczych.
- Nie podchodź do krawędzi lodowca ani do formacji lodowych.
- Omijaj brody, które nie są wyraźnie oznakowane i bezpieczne. W naszych kamperach obowiązuje zasada: przez rzekę wolno przejechać tylko kamperem 4x4 i tylko za naszą wcześniejszą, wyraźną zgodą.
- Codziennie sprawdzaj prognozę pogody na vedur.is.
Aktualne komunikaty o bezpieczeństwie znajdziesz na
safetravel.is, a informacje o samym parku na stronie jego zarządu, vatnajokulsthjodgardur.is.
Kemping i nocleg przy parku narodowym
Zasady nocowania w parku i w jego okolicy są jasne. Nocleg na dziko jest na Islandii zabroniony, także w kamperze. Szukaj więc oficjalnego kempingu w pobliżu wjazdów do parku.
Kempingi koło Skaftafell i wzdłuż Ring Road mają zwykle toalety, prysznice i wodę pitną, a do szlaków często jest niedaleko. Kemping Skaftafell jest otwarty przez cały rok. Więcej kempingów na trasie znajdziesz w naszym przewodniku po
kempingach na Islandii.
Dlaczego Vatnajökull powinien znaleźć się na każdej trasie po Islandii
W Parku Narodowym Vatnajökull Islandia pokazuje swoje najbardziej surowe oblicze. Mało gdzie lodowce i wulkany sąsiadują tak blisko, a siły, które kształtują wyspę, widać tak wyraźnie.
Gdy podróżujesz na własną rękę, to ty decydujesz o tempie: może to być krótki postój nad laguną lodowcową albo kilka dni wędrówek wokół Skaftafell. Przy dobrym planie i odrobinie ostrożności park często okazuje się najważniejszym punktem całej wyprawy.
Zaplanuj wizytę samodzielnie
Kto zna dojazdy, pory roku i zasady bezpieczeństwa, zwiedzi park na własną rękę spokojnie i bez zbędnego ryzyka.
Jeśli właśnie planujesz objazd Islandii po Ring Road, przydadzą ci się też te przewodniki:
- Islandia: trasa zwiedzania z bezpłatnym planerem podróży
- Ile kosztuje podróż kamperem po Islandii
- Sklepy na Islandii: tanie zakupy w Bónusie i Krónanie
Wszystkie kampery z cenami na swój termin znajdziesz na naszej stronie o
wynajmie kampera na Islandii.
Najczęstsze pytania o Park Narodowy Vatnajökull
Czy Vatnajökull można zwiedzić bez wycieczki?
Tak, w dużej części. Do Skaftafell, skąd szlak prowadzi do wodospadu Svartifoss, i nad laguny lodowcowe Jökulsárlón i Fjallsárlón dojedziesz kamperem na własną rękę. Na lodowiec i do jaskiń lodowych wejdziesz tylko z licencjonowanym przewodnikiem.
Ile jedzie się z Reykjavíku do Skaftafell?
Bez dłuższych postojów 4 do 5 godzin drogą nr 1 (Ring Road). Jeśli po drodze zatrzymujesz się na południowym wybrzeżu, odpowiednio dłużej.
Kiedy można wejść do jaskiń lodowych pod Vatnajökull?
Od listopada do marca i tylko z licencjonowanym przewodnikiem lodowcowym. Na własną rękę do jaskini lodowej nie wchodź.
Czy do Parku Narodowego Vatnajökull potrzebny jest napęd 4x4?
Na południu nie: Skaftafell, Jökulsárlón i Fjallsárlón leżą przy Ring Road i dojedziesz tam każdym naszym kamperem. Do interioru prowadzą drogi F, a na nie wjedziesz tylko naszym kamperem 4x4: latem i tylko wtedy, gdy są oficjalnie otwarte.
Gdzie nocować kamperem przy Vatnajökull?
Na kempingach, bo nocleg na dziko jest na Islandii zabroniony. Kemping Skaftafell leży w samym parku narodowym i jest otwarty przez cały rok.
Jak duży jest Park Narodowy Vatnajökull?
Zajmuje około 13 do 14% powierzchni Islandii. Sam lodowiec Vatnajökull jest największy w Europie pod względem objętości.